Kafe açmak için gerekli belgeler ve izinler (2026)

Kafe açmaya karar verdiğinizde ilk aklınıza gelen muhtemelen yer, kahve makinesi ve menüdür. Ama kapıyı açmadan önce tamamlanması gereken bir dizi kayıt ve izin vardır. Sırayı bilmezseniz kira öderken ruhsat beklemek zorunda kalabilirsiniz.

Bu yazıda bir kafe ya da küçük restoran için gereken temel belgeleri, hangi kuruma başvurulacağını ve dayandığı mevzuatı Kasım 2026 itibarıyla özetliyoruz. Önemli bir not: Uygulama belediyeden belediyeye değişebilir; istenen ek belgeler ve işlem süreleri farklı olabilir. Başvuru öncesi belediyenizin ruhsat birimiyle ve mali müşavirinizle görüşmenizi öneririz.

Önce yeri doğru seçin

Belgelerin çoğu bir adrese bağlıdır. Bu yüzden kira sözleşmesini imzalamadan önce yerin kafeye uygun olup olmadığını kontrol edin.

• Tapudaki niteliği: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'e göre, tapuda mesken olarak görünen bir bağımsız bölümde lokanta, pastane gibi gıda ve beslenme yeri açmak için kat maliklerinin oy birliğiyle karar alması gerekir. Tapuda işyeri olarak görünen yerde bu koşul aranmaz; ancak içkili yer gibi umuma açık bir işyeri açılacaksa, yönetim planında aksi yoksa kat maliklerinin oy çokluğuyla aldığı karar gerekir.
• Fiziki koşullar: Yönetmeliğin eki, kafeterya ve benzeri işyerlerinde yemek pişirme ve kap temizleme yeri olmak üzere en az iki bölüm bulunmasını ve havalandırmanın en azından aspiratörle sağlanmasını ister. Erişilebilirlik ve yangın tedbirleri de genel şartlar arasındadır.
• Alkol düşünüyorsanız mesafe: Açıkta alkollü içki satılacak işyerlerinin okul, yurt ve ibadet yerlerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta olması gerekir. Bu konuyu yer seçmeden belediyeye sorun.

1. Vergi mükellefiyeti

Kafe bir ticari faaliyettir; ilk iş vergi kaydıdır. GİB'in işe başlama bildirimi broşürüne göre:

• Gerçek kişiler (şahıs işletmesi) işe başlama bildirimini işe başladıkları tarihten itibaren 10 gün içinde vergi dairesine yapar. Bildirim vergi dairesine giderek, posta ile ya da internet üzerinden yapılabilir.
• Limited ve anonim şirketlerde mükellefiyet, ticaret sicilindeki tescil bilgileri vergi dairesine aktarılarak açılır; ayrıca işe başlama bildirimi gerekmez.
• Bildirimin ardından vergi dairesi işyerinde yoklama yapar.
• Kâğıt ortamında defter tutacaksanız defterleri işe başlamadan önce tasdik ettirmeniz gerekir. Elektronik ortamda tutulan defterlerde tasdik zorunluluğu yoktur.

Şahıs işletmesi mi, şirket mi kuracağınız; hangi defter usulüne tabi olacağınız vergi ve belge yükümlülüklerinizi belirler. Bu kararı mali müşavirinizle birlikte verin.

2. Esnaf odası ya da ticaret odası kaydı

Kafeniz esnaf ve sanatkâr mı, tacir mi sayılacak? Bu ayrım hasılat ve benzeri ölçütlere göre yapılır ve hangi odaya kayıt olacağınızı belirler.

• Esnaf ve sanatkârlar: Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre çalışmaya başladıkları tarihten itibaren otuz gün içinde esnaf ve sanatkâr siciline tescil yaptırmakla yükümlüdür. Sicil ve oda kaydı zorunludur; sicile kaydı yapılmadan odaya kayıt olunamaz.
• Tacirler: Ticaret siciline kayıtlı tacirler bulundukları yerdeki ilgili odaya (ticaret ya da ticaret ve sanayi odası) kayıt olmak zorundadır.

3. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'e göre yetkili idareden ruhsat alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. Yetkili idare çoğu durumda belediyedir; büyükşehirlerde konuya göre büyükşehir ya da ilçe belediyesi, belediye sınırları dışında il özel idaresi olabilir.

Alkol ve nargile sunmayan kafe

Yönetmelik, gayrisıhhi sayılmayan işyerlerini sıhhi müessese olarak tanımlar. Alkol ve nargile sunmayan bir kafe genellikle bu gruptadır; sınıflandırmayı ise belediye yapar. Sıhhi işyerleri için süreç şöyle işler:

1. İşyerini yönetmeliğe uygun hale getirirsiniz.
2. Başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye başvurursunuz.
3. Başvuru kriterlere uygunsa ruhsat aynı gün içinde düzenlenir.
4. Belediye ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde işyerini kontrol eder. Eksik bulunursa giderilmesi için bir defaya mahsus on beş gün süre verilir; giderilmezse ruhsat iptal edilir.

Ruhsat beyana göre verildiği için beyanınızın doğru olması önemlidir. Yönetmelik, beyana göre düzenlenen ruhsatın kazanılmış hak doğurmadığını açıkça belirtir.

Alkollü içki, nargile ya da kahvehane düzeni

Yönetmeliğin umuma açık istirahat ve eğlence yerleri listesinde içkili yer olarak faaliyet gösteren kafe ve kafeteryalar, kahvehaneler ve açıkta nargile sunulan yerler de yer alır. Bu yerler için kurallar daha sıkıdır:

• Genel asayiş ve güvenlik yönünden kolluğun görüşü alınır.
• Şartlar ruhsat verilmeden önce yerinde kontrol edilir.
• İtfaiye raporu istenir.
• Açıkta alkollü içki ya da nargile sunulacaksa kesinleşmemiş ruhsat verilir. Bu ruhsat, bir ay içinde ilgili satış ya da sunum belgesi yetkili idareye sunularak kesinleştirilir; sunulmazsa ruhsat iptal edilir ve işyeri kapatılır.

Harç ve tabela

Belediye Gelirleri Kanunu'na göre belediye sınırları içinde işyeri açılması işyeri açma izni harcına tabidir. Tabelanız gibi ilan ve reklamlar da ilan ve reklam vergisine girer. Tutarlar belediyeye göre değiştiği için belediyenizden öğrenin.

4. Gıda işletmesi kaydı

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'na göre kayıt işlemine tabi gıda işletmeleri kayıtlarını Tarım ve Orman Bakanlığı'na yaptırmak zorundadır. Kanundaki perakende tanımı restoranları ve benzeri gıda hizmeti sunulan yerleri kapsar.

İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün başvuru rehberine göre perakende ve toplu tüketim işletmeleri, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik'in ekindeki başvuru ve beyannameyle ilçe müdürlüğüne başvurur. Başvuruda Bakanlığın belirlediği ücret il müdürlüğü döner sermayesine yatırılır. Başvurunun hangi birime yapılacağını bulunduğunuz il ya da ilçe müdürlüğünden teyit edin.

5. SGK işyeri tescili

Personel çalıştıracaksanız SGK'ya işyeri bildirgesi vermeniz gerekir. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun açıklamasına göre bildirge en geç sigortalı çalıştırmaya başlanan tarihte verilir. Bildirge e-Devlet üzerinden de gönderilebilir. Çalışanların işe giriş bildirimleri ve iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri için mali müşavirinizle bir takvim çıkarın.

6. Alkollü içki ve tütün satacaksanız

Kafeniz alkol, sigara ya da nargile satacaksa ayrıca satış belgesi gerekir. Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'e göre:

• Ambalajı açarak alkollü içki satmak ve sunmak için açık alkollü içki satış belgesi,
• Tütün mamulü satmak için tütün mamulü perakende satış belgesi,
• Nargile sunmak için nargilelik tütün mamulü sunum uygunluk belgesi gerekir.

Yönetmelikte belgeyi veren kurum Tarım ve Orman Bakanlığı olarak tanımlanır; işlemler Bakanlığın Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı üzerinden yürür. Başka kurumlardan alınan izinler bu belgeyi alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

7. Yazarkasa

Son tüketiciye satış yapan işletmeler genel olarak yeni nesil yazarkasa (YN ÖKC) kullanır. GİB'in YN ÖKC sık sorulan sorular sayfasına göre cihaz yetkili bayilerden alınır ve vergi mükellefiyeti olmayanlar cihaz satın alamaz. Yani yazarkasa, vergi kaydından sonra gelir. Aynı sayfaya göre YN ÖKC kullanmak zorunda olanlar her cihazdan banka ya da kredi kartıyla ödeme kabul etmek zorundadır. Ayrıntılar için: Restoranlarda yazarkasa ve e-belge.

Özet kontrol listesi

Açılıştan önce sistemi kurun

Belgeler tamamlanırken menünüzü, fiyatlarınızı ve kasa düzeninizi de hazırlayın. Açılış haftasında menüyü girmek, yazıcıyı tanımlamak ve ekibe PIN dağıtmakla uğraşmak istemezsiniz. CheckMasa'da menüyü liste halinde yapıştırarak toplu açabilir, QR menüyü aynı ürünlerle yayına alabilir ve tezgâh satışlarını Gel-Al ekranından hızlıca kapatabilirsiniz.

Kafenizi açmadan önce sistemi denemek isterseniz demo talebi bırakın. Fiyatlandırmanın nasıl işlediğini fiyatlar sayfasında anlattık.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İstenen belgeler ve süreler işletmenin türüne ve belediyeye göre değişebilir; başvuru öncesi belediyenize ve mali müşavirinize danışın.